Xin chào các Bạn
Tôi xin giới thiệu một chút về bản thân, Tôi là Cường, hiện đang làm trong lĩnh vực Tài Chính Ngân Hàng với thâm niên gần 15 năm, 7 năm tuổi nghề đầu tư BĐS và nợ ngày càng nhiều. Sở dĩ tôi muốn chia sẻ một chút thông tin về bản thân bởi bài viết dưới đây của tôi sẽ đứng ở góc độ của cả ba bên trong một giao dịch bao gồm: Ngân Hàng – Khách hàng – Nhân viên Ngân hàng để giải quyết bài toán mà phần lớn mọi người rất quan tâm: VỐN.
Seri bài viết của tôi sẽ đi vào trả lời 3 câu hỏi được mọi người rất quan tâm, bao gồm:
- Nên vay vốn ở ngân hàng nào?
- Nên vay bao nhiêu? Vay bao lâu?
- Những vấn đề cần lưu ý trong quá trình làm việc với Ngân hàng.
I. Nên vay vốn ở Ngân hàng nào?
Trong lĩnh vực tín dụng, bản chất của ngân hàng là kinh doanh rủi ro trên nguyên tắc: Rủi ro cao lợi nhuận cao và ngược lại. Vậy nên các ngân hàng đều tập trung đến một phân khúc khách hàng nhất định và tương ứng với một cơ chế lãi suất phù hợp với mức chấp nhận rủi ro của ngân hàng đó. Thông thường Ngân hàng sẽ đánh giá khách hàng dựa trên một số tiêu chí bao gồm
• Mục đích vay vốn (Vay tiền để làm gì)
• Khả năng tài chính bao gồm tài sản tích lũy và khả năng chứng minh thu nhập
• Uy tín của khách hàng (thông tin lịch sử tín dụng và các nguồn thông tin khác)
• Tài sản đảm bảo
Thị trường Ngân hàng hiện tại có thể tạm chia thành bốn nhóm như sau:
Nhóm 1: Ngân hàng nước ngoài: (Shinhan Bank, Standartcharterd, Hongleong, UOB…) nhóm này tập trung vào phân khúc khách hàng tốt, có khả năng thỏa mãn những tiêu chí phía trên một cách rõ ràng, minh bạch. Đi kèm với đó là chính sách lãi suất thấp, ổn định trong dài hạn (Cố định tới 3 hoặc 5 năm) và phí trả nợ trước hạn ở mức tương đối cao.
Nhóm 2: Ngân hàng Thương mại nhà nước (Vietcombank, Viettinbank, BIDV, Agribank) Chính sách phê duyệt có phần linh hoạt và lựa chọn đa dạng phân khúc khách hàng hơn. Đáp ứng được yêu cầu của phân khúc khách hàng từ trung bình khá tới tốt với chính sách lãi suất nhỉnh hơn nhóm Ngân hàng nước ngoài nhưng thấp hơn đáng kể nhóm TMCP còn lại. Phí trả nợ thường thấp, thậm chí miễn phí.
Nhóm 3: Ngân hàng TMCP thuộc Top 10 (Techcombank, VPbank, MB, VIB, Sacombank, Tienphong, Eximbank, HDBank…) Đối tượng khách hàng của nhóm ngân hàng này từ trung bình khá tới tốt, tuy nhiên chính sách phê duyệt nhanh, thông thoáng hơn, lãi suất thường sẽ ưu đãi trong thời gian ngắn (6 tháng – 12 tháng) sau đó thả nổi ở mức cao hơn nhóm TMCP nhà nước. Phí trả nợ cao.
Nhóm 4: Ngân hàng TMCP còn lại có lợi thế với phân khúc khách hàng trung bình với thu nhập ở mức thấp, khó chứng minh thu nhập hoặc có lịch sử tín dụng không tốt. Đương nhiên lãi suất, phí trả nợ trước hạn sẽ cao hơn nhóm TMCP top đầu.
Vậy khi làm việc với ngân hàng, bạn cần hiểu rõ bản thân mình ở hai điểm:
• Xác định bản thân mình thuộc nhóm khách hàng tốt, khá hay trung bình (chủ yếu dựa trên 2 yếu tố chính là khả năng chứng minh thu nhập và tài sản đảm bảo). Nếu thu nhập của bạn từ lương chuyển khoản, cho thuê tài sản (Nhà, đất, hoặc xe…) hoặc kinh doanh quy mô lớn. Hãy mạnh dạn làm việc với các ngân hàng nước ngoài
• Kế hoạch tài chính của bạn: Nếu bạn có dòng tiền dự kiến về trong thời gian ngắn hoặc phương án đầu tư trong ngắn hạn, bạn nên quan tâm hơn tới những ngân hàng có mức phí trả nợ trước hạn thấp dù lãi có cao hơn chút xíu. Nếu bạn có thu nhập ổn định hàng tháng và chưa có kế hoạch dòng tiền đột biến, hãy chọn những ngân hàng có thời gian ưu đãi lãi suất thấp và dài hạn (cố định 2 năm, 3 năm hay 5 năm) để giảm thiểu rủi ro biến động lãi suất.
Việc nên hiểu nhu cầu của bản thân và hiểu khả năng của mình sẽ giúp bạn lựa chọn được phương án tối ưu. Không có ngân hàng tốt nhất mà chỉ có ngân hàng phù hợp với nhu cầu của mình nhất.
II. Nên vay bao nhiêu? Vay bao lâu?
1. Vay bao nhiêu?
Phụ thuộc vào 2 điểm: Nhu cầu của bạn và khả năng trả nợ hàng tháng của bạn.
VD: Thu nhập của bạn 10 đồng, bạn chỉ nên dành ra tối đa 7 đồng để trả gốc lãi cho tất cả các nghĩa vụ của ngân hàng. 3 đồng còn lại phải đủ đảm bảo chi phí sinh hoạt của gia đình bạn hàng tháng và dư một khoản dự phòng cho các nhu cầu phát sinh VD: Ma chay, hiếu hỉ, ốm đau bệnh tật. Cuộc sống khi đã có nợ nần sẽ rất khác so với trước khi vay, bạn cần có kế hoạch tài chính cụ thể để tránh áp lực quá lớn dẫn đến chất lượng cuộc sống giảm. Suy cho cùng, mọi nỗ lực của chúng ta là để cuộc sống tốt hơn. Nếu đầu tư kiếm được tiền mà chất lượng cuộc sống giảm nhiều, gia đình lục đục… thì tiền nhiều để làm gì?.
2. Vay bao lâu?
Phần lớn mọi người sợ vay lâu vì phải trả lãi nhiều. Tuy nhiên bạn nên cân nhắc kéo dài thời gian vay, thậm chí vay dài tối đa có thể vì những lý do sau:
• Giảm áp lực trả nợ hàng tháng, qua đó hạn chế ảnh hưởng việc trả nợ tới chất lượng cuộc sống
• Giúp bạn chủ động trong các phương án đầu tư, có thể thời gian tới bạn có những cơ hội đầu tư tốt nhưng không có khả năng tiếp cận vốn do thu nhập không đủ để vay thêm => mất cơ hội.
Rõ ràng việc vay dài, tiền lãi sẽ phát sinh nhiều hơn tuy nhiên bạn hoàn toàn có thể tính phương án tích lũy một số tiền nhất định và trả trước hạn. Và trong quá trình tích lũy, bạn có thể gửi tiết kiệm để tối ưu chi phí. Phần chênh giữa gửi tiết kiệm và tiền lãi vay khoảng 2%-3% là khoản chi phí cơ hội mà bạn phải bỏ ra.
III. Những vấn đề cần lưu ý trong quá trình làm việc với Ngân hàng.
Bài viết đầu tiên của tôi nhận được phản hồi rất tích cực từ các bạn, đây là động lực lớn để tôi hoàn thành phần tiếp theo. Xin gửi lời cảm ơn tới tất cả các bạn đã kiên nhẫn đọc tới cuối những nội dung có phần khô khan này.
Phần nội dung bài viết tiếp theo với chủ đề” Những vấn đề cần lưu ý trong quá trình làm việc với Ngân hàng” là tổng hợp những kinh nghiệm thực tế trong quá trình phục vụ khách hàng và cũng là những trải nghiệm đôi khi phải trả giá của chính bản thân tôi khi đóng vai khách hàng làm việc với các tổ chức tín dụng. Nội dung này sẽ khá nhiều thứ cần quan tâm để quá trình làm hồ sơ của bạn thuận lợi và tránh được những mâu thuẫn về sau. Hi vọng những thông tin này sẽ hữu ích với các bạn một lúc nào đó.
Thông thường một khoản vay, các bạn cần lưu ý những điểm sau:
1. Lãi suất:
Hiện tại Ngân hàng sẽ ưu đãi cố định lãi suất từ 6 tháng tới 3 năm, sau thời gian ưu đãi sẽ thả nổi theo lãi suất thị trường, định kỳ 3 tháng, 6 tháng hoặc 12 tháng thay đổi 1 lần và tính bằng X + biên độ. Với cách tính lãi suất này mình cần chú ý ở ba điểm, được cụ thể hóa trong ví dụ sau:
VD: Ngân hàng S có chính sách ưu đãi lãi suất: 6.9% cố định 12 tháng hoặc 7.7% cố định trong 24 tháng hoặc 8.8% cố định 36 tháng. Sau thời gian ưu đãi, 12 tháng điều chỉnh 1 lần, bằng lãi suất bằng tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng +3.5%. (Hiện tại lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng là 6.5% => ước tính lãi suất sau ưu đãi sẽ bằng 6.5%+3.5% = 10%)
Lãi suất trong thời gian ưu đãi: Vì mỗi ngân hàng có các gói ưu đãi với thời gian ưu đãi khác nhau, thậm chí một ngân hàng có nhiều gói ưu đãi. Do đó để so sánh thì mình cần quy lãi suất ưu đãi về lãi suất ưu đãi trung bình. Trong ví dụ trên, nghe sơ qua sẽ có nhiều người chọn 6.9% vì ấn tượng bởi con số ở mức thấp, nhưng chính xác là mình nên tính lãi suất bình quân trong 3 năm của cả phương án. Để tính nhanh tương đối mình có thể tính lãi suất bình quân của các phương án như sau:
Phương án 1: (6.9% + 10% + 10%)/3 = 8.97%
Phương án 2: (7.7% + 7.7% + 10%)/3 = 8.47%
Phương án 3: Lãi suất cố định 8.8% trong 3 năm => Lãi bình quân 8.8%
Xét về mặt lãi suất thì phương án 2 sẽ tối ưu nhất.
Thời gian điều chỉnh lãi suất: Điều chỉnh 12 tháng 1 lần
Thời gian mỗi lần điều chỉnh lãi suất càng dài thì tính ổn định càng cao, rủi ro biến động lãi suất sẽ thấp hơn. Các ngân hàng có xu hướng điều chỉnh lãi suất tăng rất nhanh nhưng giảm lại chậm, do đó bạn nên chọn ngân hàng có thời gian điều chỉnh lãi suất càng dài thì càng tốt.
Lãi suất sau thời gian ưu đãi: tính bằng= X + biên độ.
Mỗi ngân hàng sẽ có định nghĩa X riêng VD: Lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng hoặc 24 tháng hoặc 36 tháng, lãi điều chuyển vốn nội bộ, giá vốn nội bộ… việc hiểu rõ X là gì khá rắc rối và phức tạp, thậm chí chính các bạn sales cũng chưa chắc đã hiểu rõ cách tính X, vậy lựa chọn của chúng ta là tìm những ngân hàng có X minh bạch nhất (VD dựa trên lãi suất huy động.) và bạn nên quan tâm tổng lãi suất sau ưu đãi là bao nhiêu thay vì tập trung quan tâm tới biên độ
2. Phí:
Một khoản vay thường sẽ có các khoản phí như: Phí trả nợ trước hạn,Phí định giá tài sản, phí công chứng, phí chuyển khoản… trong đó chúng ta cần quan tâm tới phí trả nợ trước hạn bởi đây là khoản phí lớn nhất phát sinh nếu chúng ta trả trước hạn. Phần lớn các ngân hàng đều tính khoản phí này như sau:
Phí trả nợ trước hạn = Tỷ lệ phí x Số tiền trả nợ trước hạn.
VD: Bạn trả trước hạn 100trđ, phí trả nợ trước hạn quy định là 2% => khoản phí bạn phải đóng là 2trđ
Khoản phí này cần được quy định rõ trong hợp đồng, tránh trường hợp để chung chung như: “Theo quy định của ngân hàng trong từng thời kỳ” vì có thể tại thời điểm vay thì phí chỉ 0.5% nhưng một thời gian sau ngân hàng đổi biểu phí, tăng lên 2% -3%
Ngoài ra bạn cần tìm hiểu thêm, trong trường hợp trả nợ trước hạn có bị thu hồi ưu đãi không? Nếu có thì khoản tiền phải đóng sẽ rất lớn vì toàn bộ những ưu đãi về lãi suất sẽ phải trả lại cho bank.
3. Bảo hiểm:
Có 2 loại bảo hiểm chính mà các bạn cần quan tâm là Bảo hiểm tài sản (Thường áp dụng với tài sản thế chấp là chung cư). Loại bảo hiểm này phí rất rẻ, tối đa cỡ 1trđ-2trđ/năm tùy theo giá trị tài sản.
Bảo hiểm nhân thọ. Đây là sản phẩm mà gần như khách hàng bị ép mua khi vay vốn, đặc biệt ở những hồ sơ có chút vấn đề và thường diễn ra ở các ngân hàng TMCP như Techcombank, VIB, Tienphong, MB với số tiền có thể tới vài chục triệu/năm. Vì vậy các bạn cần làm rõ với sales xem có bắt buộc phải mua bảo hiểm này hay không? Đối với nhóm ngân hàng nước ngoài, họ thường đưa ra việc mua bảo hiểm như một đề nghị trên cơ sở có lợi đôi bên như giảm lãi suất, giảm phí…
4. Cách tương tác với sales Ngân hàng:
Ngoài việc tư vấn trực tiếp hoặc thông qua điện thoại, bạn nên yêu cầu sales xác nhận toàn bộ chính sách của ngân hàng thông qua email hoặc tối thiểu là Zalo, tin nhắn, đây sẽ là căn cứ để nếu phát sinh về sau chúng ta có bằng chứng để làm việc. Tránh tình huống sales đưa mình vào thế đã rồi.
2018 tôi có làm việc trực tiếp với một Trưởng phòng giao dịch Ngân hàng E, anh em cũng chơi với nhau nên hoàn toàn tin tưởng. Khi trao đổi chính sách lãi suất qua điện thoại, bạn nói 10%/năm, miễn phí trả nợ trước hạn, tuy nhiên đến ngày lên ký hợp đồng, lãi suất là 11%, phí trả nợ trước hạn 1%. Do quá cận ngày phải thanh toán tiền cho bên bán đất, nếu không thì mất cọc nên phải cắn răng chịu đựng với một lời: “Em xin lỗi, em nhớ nhầm.” Trong tình huống này, tôi chưa bàn tới chuyện bạn ấy có trung thực hay không? Nhưng nếu bạn gửi thông tin cho tôi bằng email hoặc zalo, chắc chắn bạn sẽ phải tìm hiểu và cân nhắc kỹ hơn.
Nội dung email sales gửi cần tối thiểu các thông tin về:
- Số tiền vay
- Thời gian vay
- Lãi suất
- Các loại phí phát sinh
- Có bắt mua bảo hiểm hay không.
- Những hồ sơ cần thiết.
- Lộ trình làm hồ sơ như thế nào, bao lâu thì xong?
Nếu cẩn thận hơn, bạn có thể yêu cầu sales gửi trước mẫu hợp đồng để bạn đọc tham khảo hoặc ít nhất việc bạn thể hiện sự cẩn thận như vậy sẽ làm sales thận trọng hơn trong việc đưa ra thông tin. Hợp đồng bạn có thể đọc lướt các điều khoản chính xem có đúng với những thông tin sales đưa hay không. Về cơ bản bạn sẽ không điều chỉnh hay sửa đổi hợp đồng được mà chỉ có thể chấp nhận hoặc làm việc với ngân hàng khác. Do đó nếu thấy thông tin không đúng như trao đổi hoặc có những điều khoản quá bất lợi, bạn sẽ có thời gian để cân nhắc việc có nên tiếp tục hay không. Bạn cứ tin tôi đi, 80% sales chưa bao giờ đọc đầy đủ bộ hợp đồng vay vốn và hiểu rõ các quy định trong hợp đồng đó.
Trên đây là những chia sẻ tổng kết các vấn đề mà các bạn thường quan tâm, hi vọng những thông tin này sẽ có ích cho các bạn. Cuối cùng, cho dù làm việc với ngân hàng nào, bạn cũng nên tìm cho mình một bạn cố vấn về tài chính có tâm và có chuyên môn đủ sâu. Đôi khi chỉ một vài gợi ý hoặc nhận định của họ cũng sẽ giúp bạn có lựa chọn được phương án tối ưu với mình. Bản thân tôi hiện tại không còn làm trong lĩnh vực Ngân hàng nhưng vẫn có thể hỗ trợ các bạn ít nhiều thông qua những người bạn của mình, vậy nên nếu cần thiết, các bạn có thể inbox, trong khả năng, tôi sẽ hỗ trợ hết mình. Chúc các bạn ngày mới nhiều năng lượng và lựa chọn được cho mình một đối tác tin cậy, giúp các bạn bay cao, bay xa hơn trong những dự định của mình.
Cuong Nguyen Ngoc An Cu Group. Nếu các bạn thấy bài viết giá trị thì hãy chia sẻ tới những người bạn của mình, đôi khi chỉ mất vài giây nhưng sẽ giúp bạn bè mình tiết kiệm được những khoản tiền lớn hoặc ít nhất cũng giúp họ có quá trình hợp tác thuận lợi vui vẻ hơn với các Ngân hàng
